Hac - Sýkça Sorulan Sorular

Hac kimlere farzdýr?

Cevap: Akýllý, buluða ermiþ, maddi bakýmdan gücü yeten her Müslümana farzdýr.

Kendisine hac farz olup da saðlýðý müsait olmayan kimse ne yapar?

Cevap: Yaþlýlýk veya kalýcý hastalýk gibi sebeplerle hacca gidemeyenler, vekil gönderirler. Böylece hem borçtan kurtulur hem de haccýn sevabýna nail olurlar.

Saðlýðýnda hacca gidememiþ, vekil de gönderememiþ olan bir kimse ne yapmalý?

Cevap: Mirasýndan kendisi adýna hac ettirilmesini vasiyet etmelidir. Aksi halde mesuliyette kalýr. (Ýrþadüs-Sârî, s. 43)

Haccýn farziyeti hemen midir? Yoksa uzun vadeli midir?

Cevap: Ýmam-ý Yusuf ve Ýmam-ý Azam’dan sahih rivayete göre, haccýn farziyeti hemendir. Yani kendisine hac farz olunca ilk fýrsatta hacca gitmesi icap eder. Ertelemesi mesuliyeti mucip olur. Ýmam-ý Muhammed’e göre ise, haccýn hemen yerine getirilmesi þart deðildir. Ýleriki yýllarda yerine getirirse vebalde kalmaz. (Ýrþadüs-Sârî, s. 17)

Babam ölmezden önce kendi adýna hac yaptýrmamýzý vasiyet etti. Ne yapmamýz icap eder?

Cevap: Babanýzýn býraktýðý mirasýn üçte biri, vasiyetini yerine getirmek için yetiyorsa bu vasiyetin yerine getirilmesi farzdýr. Þayet böyle bir miras býrakmamýþsa bu vasiyetin yerine getirilmesi mirasçýlarýn inisiyatifine kalmýþtýr. Varisler isterlerse kendi paralarý ile vasiyeti yerine getirirler.

Babam hacca gitmeden vefat etti. Hac için vasiyet de etmedi. Ben onun yerine gitsem babam borçtan kurtulur mu?

Cevap: Evet kurtulur. Babanýzýn para borcunu ödediðinizde borçtan kurtulduðu gibi hac mesuliyetinden de kurtulur.

Ben umreye giderken fakir bir yakýnýmý (mesela eþimi/ kýzýmý) beraber götürsem Kabe’yi gördüðü için ona hac farz olur mu?

Cevap: Hayýr, bugünkü þartlarda farz olmaz. Çünkü hac zamanýna kadar orada bekleme imkaný yoktur. (Ýrþadüs-Sârî, s. 300)

Hacca niyetlendim. Nasýl hazýrlanmalýyým?

Cevap: Öncelikle niyetiniz sýrf Allah rýzasý olmalý. Kiþi hak sahiplerinin hakkýný ödemeli, ihtilaflý olduðu kiþiler varsa helalleþmeli, küskün ve dargýn olduðu kimseler varsa barýþmalý, büyükleri ziyaret etmeli ve dualarýný almalý, eþ dostu arayarak vedalaþmalý, yol sadakasý vermeli, evden çýkarken iki rekat sefer namazý kýlmalýdýr.

Kâbe-i Muazzama’yý görünce yapýlan dualar reddedilmezmiþ. Nasýl dua edelim?

Cevap: Cenab- Hak’tan hayýrlý akýbetler (dünyadan iman ve Kur’an-ý Kerim’le çýkmayý) nasip etmesini, hesaba çekilmeden cennete girmeyi, evlatlarýmýzýn hidayetini, her türlü kazadan, beladan, nefsin þerrinden, þeytanýn aldatmasýndan korunmamýzý niyaz etmeliyiz.

Sadaka, tavaf, Kur’an-ý Kerim hatmi ve Yasin-i Þerif gibi hediyelerimizi kendimiz mi baðýþlasak yoksa hocalarýmýza mý havale etsek?

Cevap: Her türlü hediye ve hatimlerin duasýný okuyanýn bizzat yapmasý daha uygun olur. Tabi ki hocalara havale edilmesi de mümkündür.

Okuduðumuz hatimler nasýl baðýþlanýr?

Cevap: Kýsaca þöyle baðýþlanýr: “Elhamdülillahi rabilalemin. Veselatü vesselamü alâ seyyidina Muhammedin ve ala âlihi ve sahbihi ecmain. Ya rabbi. Acizane okuduðum bu hatmi þerifin sevabýný evvela iki cihan güneþi sevgili Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in mübarek ruhu saadetine onun ehli beytinin âl ve ashabýnýn mübarek ruhlarýna, bilcümle Peygamberân-ý Ýzam Efendilerimizin ruhlarýna… Silsile-i saadatýmýzýn ruhlarýna… Kendi aciz ve günahkar ruhumun ve eþimin ruhunun makamýna… Âbâ-ü ecdat ve akraba-i taallukatýmýzdan ahirete irtihal edenlerin ruhlarýna… Bütün ehli iman ve ehli Kur’an-ý Kerim’in ruhlarýna hediye ettim. Sen kabul ve îsal eyle Ya Rabbi…” Ayrýca dilenen dualar da ilave edilebilir.

Hac Nasýl Yapýlýr?

Cevap: Haccý Temettü:

Halis niyetle Sýrf Allah rýzasý için yola çýkýlarak, mikatta ihrama girilir. Direkt Mekke’ye gidiliyorsa havaalanýnda ihrama girilir.
Kabe’ye varýnca Haccýn umresi yapýlýr, ihramdan çýkýlýr.
Terviye gününe kadar (Zilhicce ayýnýn 8. günü) namaz, niyaz, tavaf, umre gibi nafile ibadetlere devam edilir.
Terviye günü erkenden Mekke-i Mükerreme’de (otelde) boy abdesti alýnarak hac ihramýna girilir. Mina’ya mümkün olmazsa Arafat’a hareket edilir. Terviye günü Mina’da kalýnarak 5 vakit namaz kýlýnmasý sünnettir.
Arefe günü sabahý Mina’dan Arafat’a hareket edilir. O gün güneþ batýncaya kadar Arafat’ta kalýnýr. Öðle ve ikindi namazý öðle vaktinde cem edilerek kýlýndýktan sonra vakfe duasý yapýlýr. O gün akþama kadar gözyaþlarýyla dua, niyaz ilticaya devam edilir.
Arafe günü, güneþin batmasýyla Müzdelife’ye hareket edilir. Müzdelife’ye varýr varmaz akþam ve yatsý namazlarý cem edilerek kýlýnýr. O gece Müzdelife’de geçirilir. Sabah namazýndan sonra vakfe duasý yapýlarak güneþ doðmadan Mina’ya hareket edilir.
Mina’da büyük þeytana 2 taþ atýlýr. Oradan çadýra veya otele dönülür.
Kurbanýn kesilmesi beklenir. Kurban kesilmeden ihramdan çýkýlmaz.
Kurbanýn kesildiðine dair haber gelince saç týraþý olunarak ihramdan çýkýlýr.
Bayramýn üç günü içinde Kâbe’ye gidilerek farz olan tavaf (Ýfaza Tavafý) yapýlýr.
Bayramýn 2. ve 3. günleri Mina’ya gidilerek 3 þeytana 7’þer taþ atýlýr.
Veda tavafý yapýlarak memlekete dönülür.

Mikatý çeþitli nedenlerle ihramsýz geçmek zorunda kalan bir kimse ne yapar?

Cevap: Mikatý geçmeden önce ihrama niyetlenir. Telbiye okur, böylece ihrama fiilen girmiþ olur. Üzerindeki elbise ile mikatý geçer. Ýlk fýrsatta elbisesini çýkartarak ihramý giyer. Sivil elbise üzerinde bir gün veya bir gece kadar kaldýysa ceza olarak bir kurban keser daha az kaldýysa sadaka vermek yeterli olur.

Hac veya umre niyeti olmaksýzýn iþi icabý Suudi Arabistan’a giden kimse mikatý ihramsýz geçebilir mi?

Cevap: Bu kiþi Mekke-i Mükerreme’ye gidiyorsa (Beytullah’a tazim kastý ile) mikatta ihrama girer, önce umresini yapar sonra iþine bakar. Aksi halde ceza olarak kurban kesmesi icap eder. Eðer Mekke-i Mükereme dýþýnda baþka bir þehre (mesela Cidde veya Medine-i Münevvere’ye) gidiyorsa ihram giymesi gerekmez. Gittiði yerde iþini bitirince arzu ederse Mekke’ye geçerek umre yapabilir, ceza gerekmez. Þafii mezhebinde hac ve umre niyeti olmaksýzýn iþ icabý Mekke’ye giden kimse mikatý ihramsýz geçebilir.

Mekke-i Mükerreme’den çýkarak baþka bir þehre giden kimse Mekke-i Mükerreme’ye ihramsýz dönebilir mi?

Cevap: Hil bölgesindeki bir þehre (mesela Cidde’ye) giden kimse Mekke-i Mükerreme’ye ihramsýz dönebilir. Ama mikat sýnýrýnýn dýþýnda kalan bir yere (Mesela Taif veya Medine-i Münevvere’ye) giden, mikattan ihramsýz geçemez. Aksi halde kurban cezasý gerekir.

Mekke’de kaldýðýmýz sürece fýrsat buldukça tavaf mý yapmalý yoksa umre mi yapmalýdýr?

Cevap: Tavafa devam etmek daha faziletli görülmüþtür. Denilmiþtir ki: 7 tavaf bir umre gibidir; 3 umre bir Nafile hac gibidir. (Reddül-Muhtar c. 2 s. 502; Ýrþadüs-Sâri, s. 128, 308)

Hangi zamanlarda nafile umre yapmak caiz deðildir?

Cevap: Kurban Bayramý’nýn Arife günü ile bayramýn ilk dört günü içinde umre yapmak caiz deðildir.

Umre nasýl yapýlýr?

Cevap: Mikat mahallinde ihrama girilir. Kabe’ye gelinerek usulüne uygun tavaf yapýlýr. Peþinden iki rekat tavaf namazý kýlýnýr, zemzem içilir. Ara vermeden Safa tepesine çýkýlýr ve sa’y yapýlýr. Týraþ olunarak ihramdan çýkýlýr. (Umrenin sa’yý bitince mescit kýsmýna gelinerek iki rekat þükür namazý kýlýnmasý müstehaptýr.

Ýhrama nasýl girilir?

Cevap: Ýhram niyetiyle abdest alýnýr. Mümkünse boy abdesti almak efdaldir. Týrnaklar kesilir, temizlik týraþý olunur, güzel koku sürülür. Erkekler iki parça beyaz, temiz ve dikiþsiz bir kýyafet giyerler. Hanýmlar normal elbiseleriyle ihrama girerler. Kerahat vakti deðilse iki rekat ihram namazý kýlarlar. Umreye niyet edilerek 3 defa telbiye getirilir. Böylece ihrama girilmiþ olur. Niyet edip telbiye okumadan ihrama girilmiþ olmaz ihram yasaklarý da baþlamaz.

Ýhrama girerken iç çamaþýrýný unutan ya da soðuk veya sýcaktan korunmak için baþýný veya ayaklarýný örtmek durumunda kalan kimseye ne lazým gelir?

Cevap: Bunlar bir gün veya bir gece miktarý üzerinde kalýrsa kurban kesmesi icap eder. Birkaç saat kalýrsa sadaka yeterli olur.

Ýhram yasaklarý nelerdir?

Cevap: Ýhramlý kimse niza, kavga, münakaþa edemez. Eþine mesafeli durmak, davetkar hareketlerden sakýnmak zorundadýr. Eline, diline, gözüne çok iyi sahip olmalýdýr. Mahrem yerlerinin (erkeklerde diz kapaðý ile göbek altý arasý) açýlmamasýna çok dikkat etmelidir. Erkekler dikili bir þey giyemez. Baþýný ve yüzünü örtemez. Hanýmlar yüzleri hariç her tarafýný örter. Terlikler topuklar ile ayak üstündeki orta kemiði kapatmayacak þekilde olmalýdýr.

Ýhramlý kimse vücuduna veya ihramýna koku süremez. Kokulu sabun veya þampuanla ellerini yýkayamaz. Ýhramýn uçlarýný birbirine baðlamak veya iðne ile tutturmak mekruhtur. Ýhramlý her fýrsatta mümkünse yüksek sesle telbiye okumalýdýr.

Ýhramlý kimse ihtilam olsa ne lazým gelir?

Cevap: Bir þey lazým gelmez. Gusül eder, vazifelerine devam eder.

Ýhramlý doðal kokulu sabun kullanabilir mi?

Cevap: Sabun ve diðer eþyanýn kendi doðal kokusu zarar vermez. Çünkü ihram yasaklarýnýn temel esprisi haz alma ve güzelleþme duygusunu önlemektir. Zira ihram kefeni temsil eder.

Ýhramlýya zeytinyaðý veya susam yaðý kullanmak mahzurlu mudur?

Cevap: Bu yaðlarla yaðlanmak vücudu yumuþatmak ve güzelleþtirmek için olursa cezayý gerektirir. Ancak bu yaðlarý yemek veya aðrýyan yerlerine tedavi amaçlý sürmek caizdir. (Hasan Þahin s. 730-731: Ýrþadüsssari 208 ve devamý)

Ýhramlý; yarasýna, ayak yarýklarýna veya piþik yerlerine pudra veya krem sürebilir mi?

Cevap: Evet sürebilir.

Ýhramlýya neler yasak deðildir?

Cevap: Þemsiye kullanmak (baþýna deðdirmeksizin), saat, yüzük, para kemeri ve omuz çantasý takmak, macunsuz dýþ fýrçasý kullanmak, ilaç kullanmak, iðne yaptýrmak, yýkanmak, ihramlarý deðiþtirmek caizdir. Þayet üþürse kollarýna geçirmeden omuzuna hýrka, palto veya battaniye alabilir.

Sünnet üzere tavaf nasýl yapýlýr?

Cevap:

Kalbi hazýrlýk yapýlarak tavafa niyet edilir.
Hacer’ul Esad hizasýna gelinerek elestü bezmindeki ahdimiz hatýrlanarak, isti’lam edilir.
Umre tavaflarýnda izdýba (sað kolu açmak) ve remel yapýlýr (izdýba sadece ilk üç þavtta yapýlýr).
Eller yanlara salýnýr acele edilmez, konuþulmaz.
Kimse iteklenmez, baþkasýnýn omuzuna el konulmaz.
Yüksek sesle dua edilmez, kimse rahatsýz edilemez.
Namahremden uzak durulur. Eþi bile olsa el ele tutulmaz.
Bilinen dualar okunarak huþu ile 7 þavt bitirilir ve peþinden iki rekat tavaf namazý kýlýnýr.
Hac ve umre tavaflarýnýn þavtlarýnda tereddüde düþülürse o þavt ihtiyaten tekrar edilir.

Tavaf ve sa’yda hangi dualar okunur?

Cevap: Duada asýl olan bildiðin dualarý içinden geldiði gibi, hissederek okumaktýr. Dualarýn Arapça olmasý da þart deðildir. Ýlle de belli dualarý yazýlý metinlere bakarak okumaya çalýþmak, huþu ve kalp huzurunu bozacaðý için bilinen dualarý okumak daha evladýr. (Mebsut c. 9 s. 4)

Ara vermeden birkaç tavaf üst üste yapýlsa namazlarý sonunda kýlýnsa olur mu?

Cevap: Mekruh olur. Her tavafýn namazýný ara vermeden kýlmalýdýr. Ancak kerahet vakti olursa peþ peþe tavaf yapýlýr sonra namazlarý ayrý ayrý kýlýnýr.

Hatim, sadaka, tavaf ve umre gibi nafile ibadetlerimin sevabýný kimlere ve nasýl baðýþlamalýyým?

Cevap: Her türlü ibadetlerin sevabýný kendimize, yakýnlarýmýza hatta bütün Ümmet-i Muhammed’e baðýþlamak daha uygun olur. Ama sevdiðimiz birisine özel olarak baðýþlamak istenirse bu da caizdir.

Anneme, eþime veya yakýnlarýma tavaf veya umre yapmak istiyorum. Nasýl yapmalýyým?

Cevap: Tavafa baþlarken falanca kiþiye sevabýný baðýþlamak üzere tavafa niyet ettim denir. Umrede ise ihrama girerken ayný þekilde niyet edilir. Tavafa ve sa’ya baþlarken niyetlerin tekrarlanmasý evladýr. Umre bittiðinde iki rekat þükür namazý kýlýnarak kendisinin ve o kiþinin affý için dua edilir.

Tavaf namazý nasýl ve nerede kýlýnýr?

Cevap: Tavaf namazý kerahet vakitlerinde (güneþ doðarken, zeval vakti, ikindi namazýndan sonra akþam namazýna kadar) kýlýnmaz. Ancak kerahet vakti çýktýktan sonra tavaf alanýnýn müsait olan herhangi bir yerinde kýlýnýr:

1. rekatta Kafirun suresi

2. rekatta Ýhlas suresi okunur. Selamdan sonra dua edilir

Sa’y nasýl yapýlýr?

Cevap:

Tavaf ve tavaf namazý bittikten sonra hemen açýk olan kol kapatýlarak tavaf namazý kýlýnýr, bolca zemzem içilir, ara vermeden Safa’ya hareket edilir.
Kabe’nin görülebileceði en son noktada isti’lam edilir.
Safa tepesinde Kabe’ye dönülerek eller kaldýrýlýr ve tekbir, tehlil ve salavat okunarak kýsa bir dua yapýlýr.
Bilinen dualar okunarak 4 gidiþ 3 geliþ olmak üzere 7 þavt tamamlanýr.
Tavaftaki gibi koþulmaz. Ancak yeþil ýþýklar altýnda koþar gibi hýzlý yürünür.
Acele edilmez kimseye eziyet edilmez.
Namahremden uzak durulur.
Yüksek sesle dua ve zikir yapýlmaz.
Safa ve Merve tepelerine her varýldýðýnda Kabe’ye dönerek tekbir, tehlil, salavat ve dua okunur.
Sa’yda abdest bozulursa abdest tazelenip kaldýðý yerden devam edilir. Baþka bir þey lazým gelmez.
Sa’ydan sonra mescit kýsmýna dönerek iki rekat þükür namazý kýlmak müstehaptýr.
Sa’y bitince ara vermeden týraþ olunur. Týraþ olmakla ihramdan çýkýlmýþ olur.

Ýhramdan ne zaman ve nasýl çýkýlýr?

Cevap: Bütün vazifeleri tamamladýktan sonra yani sa’yýn bitiminden sonra saç týraþý olunarak ihramdan çýkýlýr. Saç týraþý olmadan ihram sona ermez ve sonsuza kadar ihram yasaklarý devam eder.

Nasýl týraþ olunur?

Cevap: Erkekler saçlarýnýn tamamýndan en az bir parmak ucu kadar kestirirler. Baþýnda saçý olmayanlar sýfýr makine veya usturayý baþlarýnda gezdirirler. Hanýmlar ise saçlarýnýn tamamýný arkaya toplayarak ucundan bir parmak ucu kadar keserler. Arkaya toplanmayacak kadar kýsa saçý olan saçlarýn tamamýndan bir parmak ucu kadar keser.

Ýhramý çýkarmadan ikinci umreye devam edilebilir mi?

Cevap: Hayýr edilemez. Ýlk umrenin ihramýndan çýkmak ve ikinci umre için tekrar ihrama girmek gerekir.

Nafile tavaf nasýl yapýlýr?

Cevap: Ýhramsýz olarak usulüne uygun þekilde tavaf yapýlýr, kerahet vakti deðilse iki rekat namaz kýlýnýr, dua edilir.

Hac kurbanýndan baþka ayrýca kurban kesmek icap eder mi?

Cevap: Hac’da, Kurban Bayramý namazý düþtüðü gibi udhiye kurbaný düþer. Ancak Allame Þürrünbilali’den gelen rivayete göre, mukimden olan hacýlarýn udhiye kurbaný kesmeleri icap eder. Ýhtilaftan kurtulmak için mukim olan hacýlarýn maddi durumu müsaitse udhiye kurbaný kestirmeleri ihtiyata uygun olur. Bu kurbaný memleketlerinde veya baþka ülkelerde de vekaletle kestirebilirler.

Hanýmlar nelere dikkat etmelidir?

Cevap:

Mahremiyet konusuna çok dikkat etmelidir. Mekke-i Mükerreme’de iþlenen iyi amellerin sevabý yüz bin kat olduðu gibi günahlarýn cezasý da yüz bin kattýr.

Vücut hatlarýný belli etmeyecek geniþ ve uzun dýþ kýyafetlerini mutlaka giymeli.

Baþörtüsü altýna ince bir tülbent veya bone takmalý, baþýna cafcaflý eþarp yerine büyükçe beyaz, kaymayan örtü takmalý.

Yemekhanede, servislerde, asansörlerde namahremden sakýnmalý, çok kalabalýk yerlere girmemeli, namaz ve ibadetlerini hanýmlara ait kýsýmlarda yapmalý. Aiþe Sýddýka validemiz buyurur ki: Biz hanýmlar kendimizi belli etmeyecek kýyafetler içinde tavafa çýkardýk. Erkeklere asla karýþmazdýk. (Buhari Þerhi Aynî: c. 9 s. 262)

Burada günahlarý affettirerek tertemiz dönmek de var boðazýmýza kadar günaha batmak da var. Onun için hanýmlar tavaflarýný tenha zamanlarda, kalabalýða girmeden dýþtan yapmalý, kalabalýk zamanlarda bilhassa bayrama yakýn günlerde tavaf yerine namaz, zikir, istiðfar ve Kur’an-ý Kerim okuyarak vakitlerini deðerlendirmeli (Kur’an okuyamayanlar günde 1000 Ýhlas-ý Þerif suresi okuyabilirlerse çok büyük sevap kazanýrlar).

Hanýmlara, özel hallerinde neler yasaktýr?

Cevap: Hanýmlara, özel hallerinde mescide girmek, namaz kýlmak, tavaf yapmak, Kur’an-ý Kerim’i eline almak ve okumak haramdýr. Kalan bütün vazifeleri yaparlar. Arafat ve Müzdelife vakfeleri, kurban ve týraþ gibi. Adet gören kadýnlar tavaf için temizlenmeyi beklerler. Temizlenmeden memleketlerine dönmeleri icap ederse temizlenmiþ gibi gusül abdesti alarak Kabe’ye gider tavafýný ve sa’yýný yapar, saçýný keser ve ihramdan çýkar fakat kurban cezasý gerekir. Eðer bu tavaf haccýn tavafý ise sýðýr veya deve, umre tavafý ise küçükbaþ hayvan kesilmesi icap eder. (Ýslam Fýkhý Ansiklopedisi. c.4 s. 42)

Kurban ve sadaka cezalarýný nerede ve ne zaman yerine getirmek lazýmdýr?

Cevap: Ceza kurbanlarý ancak Harem-i Þerif dahilinde kesilir. Sadaka cezalarý ise her yerde yani memleketimizde de kesilebilir. Bunlarýn belli bir süresi yoktur. Yalnýz bir an evvel yerine getirmekte fayda vardýr. Not: Sadaka cezasý miktarý: 2.917 gr. hurma bedeli olup yaklaþýk 30-50 riyal kadardýr. (Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Ýslam Ýlmihali s. 363)

Arafat neden önemlidir?

Cevap: Arafat, dünyadaki mahþerin muhteþem bir misalidir. Herkesin kefeni andýran ihram içindeki eþit hali, bunaltýcý sýcaða ve dünyanýn hiçbir yerinde görülemeyecek mahþeri kalabalýða raðmen milyonlarýn Allah’ýn huzurunda boyunlarýný bükerek göz yaþlarýyla yalvarýþý, mahþeri andýran müthiþ bir manzaradýr. Arafat, Enbiya-i evliyanýn buluþtuðu, birler, üçler, yediler ve kýrklarýn birleþtiði, Hýzýr (a.s.) ile Ýlyas (a.s.)’ýn el ele tutuþtuðu yüce bir makamdýr. Arafat, atamýz Âdem ile anamýz Havva’nýn baðýþlandýðý, sevgili Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in, 124 bin ashabýn önünde 23 yýllýk hayatýn hesabýný yüce Allah’a verdiði muhteþem bir yerdir. Arife günü gerek zaman gerekse mekan olarak çok muazzam, çok mübarek bir gündür. Günün her dakikasý her saniyesi çok kýymetlidir. O günün kýymetini iyi bilmeli her saniyesini deðerlendirmeli… O gün yapýlacak zikir, tesbih, istiðfar ve özellikle gözyaþlarýyla yapýlacak dualar dünyalara bedeldir.

Müzdelife’de yapýlmasý gereken vazifeler nelerdir?

Cevap: Arife günü akþamý Arafat’tan Müzdelife’ye inilir. O gece orada akþam ve yatsý namazlarý beraber kýlýndýktan sonra biraz istirahat edilir. Erkenden kalkarak tespih namazý, zikir ve istiðfar gibi ibadetlerle meþgul olunur. Þeytana atýlacak nohut büyüklüðündeki taþlar toplanýr. Sabah namazý ilk vaktinde kýlýnarak peþinden vakfe duasý yapýlýr. Güneþ doðmadan Mina’ya þeytan taþlamak üzere hareket edilir.

Þeytan nasýl taþlanýr?

Cevap: Bayramýn birinci günü, güneþ doðduktan sonra zeval vaktine kadar büyük þeytana 7 taþ atýlýr. O gün diðerlerine atýlmaz. 2 ve 3. günler sýrasýyla önce küçük, sonra orta, sonra da büyük þeytana 7’þerden 21 taþ atýlýr. Taþlarý atarken, Bismillahi Allahü Ekber denir. Ýlk iki þeytan taþlandýktan sonra kýsa bir dua yapýlýr.

Veda tavafý nasýl yapýlýr?

Cevap:

Veda tavafý vaciptir. Mazeretsiz terk edilirse kurban cezasý gerekir. Farz tavaftan sonra yapýlan her tavaf veda tavafý yerine geçer. Veda tavafýndan sonra iki rekat namaz kýlýnýr. Zemzem içilir. Mümkünse Mültezem’e varýp gözyaþlarýyla dua edilir.
“Elvedâ elvedâ Ya Beytullah, elfirak elfirak Ya Kabetullah………..” diyerek Kabe’nin görülmeyeceði yere kadar mümkünse geri geri gidilir ve çýkýlýr.
Veda tavafýndan sonra hemen Mekke’den ayrýlmak þart deðildir. Bir müddet daha kalýnmasýnda icabýnda tekrar tavaf yapýlmasýnda bir mahzur yoktur

Memleketimize dönünce kazandýklarýmýzý korumak için nelere dikkat etmeliyiz?

Cevap:

Bir iþ yaparken bir adým atarken burada Allah’a verdiðimiz sözü hatýrlamalý, bize yakýþmayacak davranýþlardan sakýnmalýyýz.
Yalan ve riyadan özellikle haram lokmadan çok sakýnmalýyýz.
Güzel ahlakýmýzla, hoþgörü, tevazu ve cömertliðimiz ile herkese örnek olmalýyýz.
Burada öðrendiklerimiz burada kalmamalý en büyük arzumuz Ýslam’a hizmet etmek olmalý, Ýslam’a hizmetin olduðu yerlere gidip gelmeli, her türlü desteði esirgememeliyiz.
Elimize, gözümüze, dilimize sahip olmalý Hacc’ül Haremeyn vasfýna layýk olmalýyýz.